جیدی ونس و تیم ترامپ همچنان موضع خود را درباره ایران تغییر میدهند
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در مصاحبهای با فاکس نیوز دو هدف برای پایان جنگ ایران مطرح کرد: ادامه ارسال نفت و گاز کشورهای خلیج فارس به اقتصاد جهانی و جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای. این موضع در حالی مطرح شده که اهداف اعلامشده دولت ترامپ درباره جنگ در ماههای گذشته تغییر کرده است.
اهداف جدید ونس برای پایان جنگ ایران
ونس روز پنجشنبه در مصاحبه با فاکس نیوز، در پاسخ به این پرسش که جنگ چگونه ممکن است پایان یابد، دو هدف را مطرح کرد.
او گفت: «این تضمین میکند که کشورهای خلیج فارس به ارسال نفت و گاز به اقتصاد جهانی ادامه دهند تا ما ثبات قیمت انرژی داشته باشیم.»
ونس افزود: «این هدف شماره یک است: نفت و گاز را برای آمریکاییها در سراسر کشورمان ارزان نگه داریم. و سپس، بدیهی است که هدف شماره دو، اطمینان از این است که ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نکند.»
این فهرست با اهداف قدیمی دولت ترامپ تفاوت دارد و ترتیبی که ونس برای این اهداف در نظر گرفته، قابل توجه است.
کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، روز جمعه در پاسخ به پرسشی درباره اظهارات ونس گفت: «هر دو هدف برای رئیس جمهور به یک اندازه مهم هستند.»
دولت آمریکا تقریباً همیشه جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای را به عنوان نگرانی اصلی خود توصیف کرده است.
تغییر اهداف دولت ترامپ در ماههای گذشته
اهداف اولیه اعلامشده از سوی دونالد ترامپ و تیم او شامل تسلیم کامل ایران، تغییر رژیم، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای و پایان دادن به حمایت تهران از گروههای نیابتی خود در خاورمیانه مانند حزبالله بوده است.
با طولانی شدن جنگ، که اکنون در ششمین ماه خود است، این فهرست اهداف بهطور آشکار تغییر کرده و کاهش یافته است.
در ماه مارس، دولت آمریکا مرتباً چهار هدف برای جنگ را مطرح میکرد، اما این اهداف بسته به اینکه چه کسی درباره جنگ صحبت میکرد، متفاوت بودند.
برخی فهرستها شامل پایان دادن به تأمین مالی گروههای نیابتی بودند، در حالی که برخی دیگر چنین هدفی را مطرح نمیکردند. برخی نیز به نابودی زیرساختهای موشکی ایران اشاره داشتند، در حالی که برخی دیگر آن را حذف کرده بودند.
همچنین برخی فهرستها از بین بردن نیروی هوایی و دریایی ایران را مطرح میکردند و برخی دیگر تنها به نیروی دریایی اشاره داشتند.
هیچیک از این فهرستها شامل پایین نگه داشتن قیمت نفت و گاز در ایالات متحده نبود.
تأکید جدید بر قیمت انرژی
ترامپ در ماه مه، زمانی که از او پرسیده شد آیا وضعیت مالی آمریکاییها را هنگام تلاش برای حلوفصل جنگ در نظر میگیرد، پاسخ داد: «حتی ذرهای هم.»
او در آن زمان اشاره کرد که خلع سلاح هستهای آنقدر مهم است که هیچ چیز دیگری را در نظر نمیگیرد.
ترامپ روز جمعه نیز همین جمله را تکرار کرد و گفت با توجه به خطرات ایران، هرگز بابت اینکه آمریکاییها کمی بیشتر برای بنزین هزینه میکنند، عذرخواهی نخواهد کرد.
در عین حال، تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ باز بود و از این منظر، حفظ جریان نفت و گاز و بازگشت به وضعیت موجود پیش از جنگ را میتوان بازگشت به شرایط قبل از جنگ تلقی کرد.
کاهش تأکید بر اهداف اولیه
تا ماه مه مشخص شد که دولت دیگر قصد ندارد بر اهداف خاصی تأکید کند.
تا ماه ژوئن، دولت ترامپ تفاهمنامهای با ایران امضا کرد که در آن به ندرت به اهداف اصلی ایالات متحده اشاره شده بود.
در بیش از دو ماه گذشته نیز ترامپ اظهاراتی مطرح کرده که نشان میدهد ممکن است خواستههای هستهای خود را کاهش دهد.
دولت آمریکا پیش از این بر تحویل اورانیوم غنیشده ایران تأکید داشت، اما ترامپ درباره احتمال آسیب کافی به برنامه هستهای ایران و دفن شدن مواد هستهای در اعماق زمین صحبت کرده است؛ بهگونهای که دسترسی به آنها غیرممکن باشد.
رئیسجمهور آمریکا همچنین درباره امکان نظارت دولت ایالات متحده از فضا برای اطمینان از اینکه ایران برای بازیابی این مواد تلاش نمیکند، صحبت کرده است.
ترامپ حتی ادعا کرده است که ایران پیش از این خلع سلاح هستهای شده است.
بر این اساس، تأکید جدید برخی مقامهای دولت آمریکا بر قیمت پایین بنزین به عنوان «هدف شماره یک»، با تغییر اهداف اولیه دولت برای پایان دادن به جنگ و فاصله گرفتن از اهداف مشخص و سختگیرانه آن همخوانی دارد.
اگر بازگشت به وضعیت موجود پیش از جنگ واقعاً «هدف شماره یک» دولت آمریکا باشد، این موضوع نشان میدهد که اهداف مطرحشده برای جنگ نسبت به ابتدای آن تا چه اندازه تغییر کردهاند.