عراقچی: بازگشایی تنگه هرمز به رفتار آمریکا بستگی دارد
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌وگو با شبکه الاخباریه عراق با اشاره به تداوم مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا از طریق کشورهای میانجی اعلام کرد تهران ابتکاری هفت‌روزه برای بازگشایی تنگه هرمز ارائه کرده است. به گفته وی، در صورت پذیرش و اجرای شروط ایران از سوی واشنگتن، بازگشایی این آبراه در روز ششم امکان‌پذیر خواهد بود. عراقچی همچنین با تأکید بر آمادگی دفاعی ایران، ناکامی آمریکا در دستیابی به اهداف خود در جنگ را مطرح کرد و بر ادامه مسیر دیپلماسی تأکید داشت.
سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفت‌وگویی مفصل با شبکه الاخباریه عراق درباره آخرین وضعیت مذاکرات با آمریکا، تحولات تنگه هرمز، روابط تهران و بغداد، بحران یمن و تحولات منطقه‌ای سخن گفت و تأکید کرد که بازگشایی کامل تنگه هرمز به دستیابی به تفاهم سیاسی با واشنگتن و اجرای تعهدات مورد توافق بستگی دارد.
عراقچی با اشاره به ادامه مذاکرات غیرمستقیم با آمریکا از طریق کشورهای میانجی اعلام کرد ایران ابتکاری هفت‌روزه برای بازگشایی تنگه هرمز ارائه کرده است؛ ابتکاری که بر اساس توضیحات وی، در صورت پذیرش و اجرای شروط ایران از سوی آمریکا، می‌تواند به بازگشایی تنگه در روز ششم منجر شود.
وزیر امور خارجه ایران تأکید کرد تهران ضمن حفظ آمادگی نظامی برای مقابله با هرگونه جنگ جدید، مسیر دیپلماسی را باز نگه داشته است.
ابتکار هفت‌روزه ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
عراقچی در تشریح آخرین وضعیت مذاکرات با آمریکا گفت طرف آمریکایی موافقت خود را با شروط مطرح‌شده اعلام کرده، اما شروط دیگری نیز مطرح کرده است که جزئیات آن‌ها در شرایط کنونی قابل انتشار نیست.
به گفته وی، مطالبات ایران عمدتاً به مسائل امنیتی و اقتصادی مربوط می‌شود؛ موضوعاتی که در دورهای پیشین مذاکرات نیز مورد بحث قرار گرفته بودند.
وزیر امور خارجه ایران تصریح کرد مطالبه اصلی تهران، پایبندی آمریکا به تمام تعهدات مندرج در تفاهم‌نامه اسلام‌آباد است. به گفته او، پس از اجرای این تعهدات، امکان آغاز مذاکرات درباره سایر موضوعات فراهم می‌شود و دو طرف می‌توانند در نهایت برای بررسی همه مسائل مورد اختلاف و دستیابی به توافقی جامع تلاش کنند.
عراقچی در پاسخ به پرسشی درباره علت ارائه ابتکار جدید با وجود بی‌اعتمادی ایران به آمریکا گفت تهران تاکنون سه دور مذاکره با واشنگتن را تجربه کرده که هر سه در جریان مذاکرات به جنگ علیه ایران منتهی شده است.
وی گفت در دور سوم مذاکرات نیز تفاهم‌هایی با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، حاصل شد، اما طرف آمریکایی تنها دو هفته به آن‌ها پایبند ماند و سپس از تعهدات خود عقب‌نشینی کرد.
عراقچی تأکید کرد این تجربیات، بی‌اعتمادی تهران به تعهدات واشنگتن را افزایش داده است، اما ارائه ابتکار هفت‌روزه به معنای انصراف ایران از دیپلماسی نیست؛ بلکه هدف آن، باز نگه داشتن مسیر مذاکرات و تأکید بر ضرورت پایبندی طرف مقابل به توافق‌های پیشین است.
وی گفت: «درهای دیپلماسی باز است و میز مذاکره همچنان در دسترس قرار دارد.»
وزیر امور خارجه ایران همچنین تأکید کرد جامعه جهانی باید بداند که به گفته او، این آمریکا است که مسیر دیپلماسی را مختل می‌کند، نه ایران.
عراقچی افزود اگر واشنگتن برای دستیابی به توافق جدی است، باید تعهدات و شروطی را که پیش‌تر پذیرفته است اجرا کند. به گفته وی، در این صورت امکان بازگشایی تنگه هرمز و برگزاری دورهای جدید مذاکرات برای دستیابی به توافق نهایی فراهم خواهد شد.
عبور کشتی‌های عراقی از تنگه هرمز
وزیر امور خارجه ایران با اشاره به پیامدهای اقتصادی محدودیت‌های اعمال‌شده در تنگه هرمز برای عراق گفت تهران از میزان خسارت‌ها و فشارهای اقتصادی واردشده به این کشور آگاه است و برای کاهش این هزینه‌ها تلاش کرده است.
به گفته عراقچی، یکی از اقدامات ایران در این زمینه، اختصاص مسیرهای ویژه برای عبور کشتی‌های عراقی از تنگه هرمز بوده است.
وی افزود خسارت‌های اقتصادی ناشی از بحران تنگه هرمز به ایران محدود نمانده و عراق و دیگر کشورهای منطقه نیز در نتیجه حملات آمریکا و رژیم اسرائیل و اختلال در جریان کشتیرانی و تجارت، با پیامدهای این وضعیت مواجه شده‌اند.
عراقچی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، از خروج نیروهای آمریکایی از خاک عراق استقبال کرد و پایداری مردم عراق و نقش مقاومت این کشور را در تحقق این نتیجه مورد تمجید قرار داد.
توافق ایران و عمان برای تعیین مسیرهای کشتیرانی
عراقچی درباره وضعیت حقوقی تنگه هرمز گفت این آبراه در محدوده آب‌های سرزمینی ایران و عمان قرار دارد و به گفته وی، آب‌های بین‌المللی به معنایی که در برخی مباحث مطرح می‌شود، در این تنگه وجود ندارد.
وی اعلام کرد ایران و عمان به‌تازگی درباره تعیین مسیرهای مشخص برای ورود و خروج کشتی‌ها از تنگه هرمز به تفاهم رسیده‌اند و نقشه‌ها و مختصات جغرافیایی این مسیرها نیز تهیه شده است.
به گفته وزیر امور خارجه ایران، این مسیرها در صورت دستیابی به تفاهم سیاسی برای بازگشایی تنگه هرمز، مبنای عبور کشتی‌ها خواهند بود.
عراقچی افزود نقشه مسیرهای توافق‌شده باید در سازمان بین‌المللی دریانوردی ثبت شود تا پس از طی مراحل رسمی، امکان اعلام و تأیید آن‌ها فراهم شود.
وی تأکید کرد اقدامات فنی ایران و عمان برای سامان‌دهی مسیرهای دریایی نهایی شده، اما بازگشایی کامل تنگه همچنان به دستیابی به تفاهم سیاسی میان تهران و واشنگتن بستگی دارد.
وزیر امور خارجه ایران یادآور شد پیش از جنگ اخیر، تنگه هرمز به‌طور کامل برای تردد دریایی باز بود و هیچ طرفی برای عبور کشتی‌ها عوارض دریافت نمی‌کرد.
به گفته عراقچی، محدودیت‌های کنونی در پی حملات آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران ایجاد شده و تداوم آن‌ها به حل‌نشدن اختلافات با واشنگتن مرتبط است.
وی همچنین در واکنش به ادعای آمریکا مبنی بر باز بودن تنگه هرمز گفت واقعیت میدانی نشان می‌دهد کشتی‌ها هنگام ورود به این آبراه با مشکلات متعددی روبه‌رو هستند. به گفته او، هر کشتی که در شرایط کنونی برای عبور از تنگه تلاش کند، ممکن است با مشکلات امنیتی جدی مواجه شود.
عراقچی: آمریکا به اهداف خود در جنگ علیه ایران نرسید
وزیر امور خارجه ایران با اشاره به گذشت بیش از ۸ یا ۹ ماه از آغاز جنگ گفت آمریکا نتوانسته است به اهداف خود در جنگ علیه ایران دست یابد.
عراقچی این ناکامی را شکست راهبردی واشنگتن و موفقیت راهبردی تهران توصیف کرد و افزود آمریکا برای خروج از وضعیت دشواری که در آن قرار گرفته، به ابزارهای مختلفی از جمله تهدید نظامی، اعمال تحریم‌های اقتصادی جدید و فشار بر کشورهای همسایه ایران برای کاهش همکاری با تهران متوسل شده است.
وی تأکید کرد این فشارها نتوانسته‌اند نتایج مورد نظر واشنگتن را محقق کنند و ایران نیز در برابر تحریم‌های اقتصادی و تهدیدهای نظامی تسلیم نخواهد شد.
عراقچی بهترین راه حل اختلافات را بازگشت به مسیر دیپلماسی دانست و گفت هزینه‌های اقتصادی تحریم‌ها برای مردم ایران سنگین بوده است، اما از نگاه تهران، تحمل این هزینه‌ها در چارچوب حفظ استقلال، حاکمیت و عزت ملی قرار دارد و به معنای آمادگی برای عقب‌نشینی از مواضع سیاسی ایران نیست.
موضع ایران درباره تحولات دریای سرخ و یمن
عراقچی در بخش دیگری از گفت‌وگو، هرگونه نقش مستقیم ایران در تحولات دریای سرخ و تنگه باب‌المندب را رد کرد و گفت رویدادهای این منطقه به شرایط و دلایل خاص خود مربوط است و نباید مستقیماً به ایران نسبت داده شود.
وی با اشاره به محاصره اقتصادی یمن از سوی عربستان طی بیش از ۱۲ سال گذشته، گفت تحولات اخیر در باب‌المندب را می‌توان در چارچوب تلاش انصارالله برای شکستن این محاصره بررسی کرد.
به گفته عراقچی، انصارالله تحولات کنونی را فرصتی برای اعمال فشار متقابل بر عربستان از طریق محدود کردن کشتیرانی در باب‌المندب می‌داند.
وزیر امور خارجه ایران همچنین درباره اظهارات برخی مقام‌های ایرانی، از جمله علی‌اکبر ولایتی، درباره احتمال بسته شدن تنگه‌های دریایی گفت اظهارات شخصیت‌های سیاسی یا مقام‌های پیشین لزوماً بیانگر موضع رسمی دولت ایران نیست.
وی ضمن احترام به دیدگاه‌های ولایتی تأکید کرد موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران را نهادها و مسئولان ذی‌ربط تعیین می‌کنند.
عراقچی در ادامه از آمادگی ایران برای میانجیگری میان عربستان و انصارالله با هدف پایان دادن به درگیری‌ها خبر داد و گفت تهران تاکنون پاسخی از هیچ‌یک از دو طرف درباره این ابتکار دریافت نکرده است.
وی افزود انصارالله و عربستان هرکدام شروط و مطالبات مشخصی برای پایان دادن به مناقشه دارند که برخی از آن‌ها برای طرف مقابل قابل پذیرش نیست.
به گفته عراقچی، نقش ایران می‌تواند کمک به نزدیک کردن دیدگاه‌ها و فراهم کردن زمینه دستیابی دو طرف به تفاهم باشد.
او تأکید کرد حل بحران یمن مستلزم رسیدگی به ریشه‌های اختلاف است و نمی‌توان تنها با اقدامات نظامی یا فشارهای سیاسی به این بحران پایان داد.
عراقچی: حزب‌الله و انصارالله تابع ایران نیستند
وزیر امور خارجه ایران در پاسخ به پرسشی درباره روابط تهران با حزب‌الله لبنان و انصارالله یمن گفت این دو جنبش گروه‌هایی تابع ایران نیستند، بلکه در تصمیم‌گیری‌های خود استقلال دارند.
وی گفت تهران حزب‌الله و انصارالله را از دوستان خود می‌داند و از مواضع آن‌ها حمایت می‌کند، زیرا معتقد است این جنبش‌ها برای تحقق اهدافی تلاش می‌کنند که از نگاه ایران مشروع و عادلانه است.
عراقچی تأکید کرد وجود روابط سیاسی و حمایت ایران از این جنبش‌ها به معنای دریافت دستور یا فرمان از تهران نیست و باید میان حمایت سیاسی از گروه‌های همسو و مداخله مستقیم در تصمیم‌ها و اقدامات آن‌ها تفاوت قائل شد.
عراقچی: مصر از پیچیدگی‌های بحران یمن آگاه است
وزیر امور خارجه ایران درباره احتمال مشارکت مصر در عملیات نظامی عربستان و کشورهای عربی حوزه خلیج فارس علیه انصارالله گفت قاهره تجربه تاریخی کافی برای درک پیچیدگی‌های بحران یمن و پرهیز از ورود مستقیم به این مناقشه را دارد.
وی تأکید کرد تصمیم نهایی درباره موضع مصر بر عهده دولت این کشور است، اما هرگونه مداخله خارجی جدید در یمن می‌تواند بحران را پیچیده‌تر و دامنه درگیری‌ها را گسترده‌تر کند.
عراقچی همچنین گفت طرف مصری به تهران اعلام کرده است که هرگونه موضع‌گیری احتمالی این کشور در آینده در چارچوب دفاع از عربستان خواهد بود، نه با هدف ورود مستقیم به جنگ با یمن.
وی با اشاره به تجربه مداخلات نظامی خارجی در یمن افزود این اقدامات نه‌تنها به حل بحران کمک نکرده‌اند، بلکه پیچیدگی‌های سیاسی و امنیتی آن را افزایش داده‌اند.
به گفته وزیر امور خارجه ایران، بهترین راهکار جلوگیری از گسترش درگیری و تلاش برای دستیابی به تفاهم سیاسی میان طرف‌های ذی‌ربط است.
آمادگی ایران برای جنگ جدید در کنار دیپلماسی
عراقچی درباره احتمال ازسرگیری جنگ آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ایران گفت همه سناریوها، از جمله احتمال آغاز جنگی جدید، همچنان مطرح است.
وی تأکید کرد ایران برای مواجهه با هرگونه جنگ جدید آمادگی کامل دارد و با استفاده از تمام ظرفیت‌های موجود از خود و مردمش دفاع خواهد کرد.
وزیر امور خارجه ایران افزود آمریکا و رژیم اسرائیل پیش‌تر توانمندی‌های ایران را آزموده‌اند و تهران برای مقابله با هرگونه تجاوز جدید آماده است.
عراقچی تصریح کرد آمادگی نظامی ایران به معنای تمایل این کشور به جنگ نیست، بلکه پیامی بازدارنده برای طرف مقابل است تا پیش از تصمیم‌گیری درباره آغاز درگیری جدید، محاسبات خود را بازبینی کند.
وی گفت ایران به همان اندازه که برای جنگ آماده است، برای دیپلماسی نیز آمادگی دارد و در صورت جدیت طرف مقابل و پایبندی آن به تفاهمات، مسیر مذاکره همچنان باز خواهد بود.
عراقچی توان دفاعی و پایداری ایران را از عوامل اصلی بازدارنده در برابر حمله احتمالی آمریکا دانست و گفت واشنگتن می‌داند که جنگ‌های قبلی به اهداف مورد نظر آن منجر نشده‌اند و رویارویی جدید نیز لزوماً نتایج مورد انتظار آمریکا را تأمین نخواهد کرد.
وزیر امور خارجه ایران همچنین بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم اسرائیل، را متهم کرد که آمریکا را به دام سیاست‌های خود کشانده و به دنبال تحقق اهداف شخصی است که لزوماً با منافع واشنگتن همخوانی ندارد.
وی با اشاره به گزارش‌ها و اطلاعات مطرح‌شده درباره آگاهی احتمالی نتانیاهو از برخی مسائل پیش از حوادث هفتم اکتبر، بدون ارائه جزئیات یا شواهد بیشتر در این مصاحبه، گفت آمریکا باید سیاست‌های خود در قبال ایران را بازنگری کند و از انتخاب گزینه‌های نظامی که به منافع این کشور یا ملت‌های منطقه خدمت نمی‌کند، بپرهیزد.
عراقچی: اختلاف اصلی با آمریکا صرفاً هسته‌ای نیست
وزیر امور خارجه ایران درباره پرونده هسته‌ای گفت از نگاه تهران، موضوع هسته‌ای بهانه‌ای برای اعمال فشار آمریکا بر ایران است و اختلاف اصلی به ماهیت نظام سیاسی جمهوری اسلامی و مخالفت آن با سلطه آمریکا بازمی‌گردد.
در این بخش از گفت‌وگو، مجری شبکه الاخباریه با اشاره به مذاکرات چند دهه‌ای ایران و آمریکا درباره پرونده هسته‌ای و طرح موضوع توقف یا پایان دادن به جنگ در چارچوب مذاکرات، از عراقچی پرسید که آیا مسئله هسته‌ای صرفاً پوششی برای موضوعی بنیادی‌تر است یا خیر.
مجری همچنین به توافق هسته‌ای ایران و آمریکا و خروج دونالد ترامپ از آن اشاره کرد و پرسید مسئله اصلی اختلاف دو کشور چیست؛ برنامه هسته‌ای، سلاح هسته‌ای، غنی‌سازی یا موضوعی فراتر از این موارد.
عراقچی در پاسخ گفت: «به اعتقاد من، آنچه با آن مخالفت می‌کنند و نمی‌پذیرند، تفکر نظام ایران و اندیشه ایرانی است. آن‌ها این نگرش را به‌طور کامل رد می‌کنند؛ نگرشی که بر مقابله با سلطه آمریکا و تسلیم نشدن در برابر قدرت این کشور تأکید دارد. این همان تفکری است که به شکل‌گیری و ظهور مقاومت در منطقه ما انجامیده است. بنابراین، همان‌طور که شما گفتید، موضوع هسته‌ای چیزی جز یک بهانه نیست.»
وی افزود جمهوری اسلامی ایران در سال ۲۰۱۵ با قدرت‌های جهانی به توافق هسته‌ای دست یافت؛ توافقی که با استقبال گسترده بین‌المللی مواجه شد، اما آمریکا در سال ۲۰۱۸ از آن خارج شد.
عراقچی گفت تجربه توافق هسته‌ای بار دیگر در تفاهمات اسلام‌آباد تکرار شد؛ به این معنا که دو طرف درباره مجموعه‌ای از مسائل به تفاهم رسیدند، اما آمریکا از تعهدات پذیرفته‌شده خود عقب‌نشینی کرد.
وی تأکید کرد مسئله اصلی از دیدگاه ایران، نه صرفاً برنامه هسته‌ای، بلکه مخالفت واشنگتن با سیاست‌های مستقلی است که تهران دنبال می‌کند.
بازگشایی تنگه هرمز به تفاهم سیاسی با آمریکا بستگی دارد
عراقچی در پایان این گفت‌وگو بار دیگر بر ضرورت حفظ مسیر دیپلماسی برای حل اختلافات با آمریکا تأکید کرد و گفت بازگشایی کامل تنگه هرمز به دستیابی به تفاهم با واشنگتن و اجرای تعهدات مورد توافق بستگی دارد.
وی در عین حال تصریح کرد ایران آمادگی دفاعی خود را در برابر هرگونه تحول نظامی حفظ خواهد کرد و در صورت جدیت طرف مقابل و پایبندی به تفاهمات، امکان ادامه مذاکرات و تلاش برای دستیابی به توافق نهایی وجود دارد.
