درگیری خلبانان فلای‌دوبای؛ یک خلبان با چاقو به خلبان دیگر حمله کرد+ ویدیو

درگیری، اعلام وضعیت اضطراری و کاهش سریع ارتفاع

تماس اضطراری ساعت ۸:۴۴ صبح به وقت محلی برقرار شد؛ حدود دو ساعت و نیم پس از آنکه هواپیما با حدود ۱۷۰ مسافر، دبی را به مقصد تل‌آویو ترک کرده بود.
به گفته بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، کاپیتان و کمک‌خلبان در کابین خلبان با یکدیگر درگیر شده بودند؛ پس از آنکه یکی از آنها دیگری را با چاقو زد و تلاش کرد هواپیما را سرنگون کند.
هواپیما به‌سرعت ارتفاع کم کرد و طی حدود یک دقیقه از ارتفاع ۳۳ هزار پا به ۱۷ هزار پا، معادل حدود ۱۰ هزار متر به ۵۱۰۰ متر، رسید. سپس در نزدیکی مرز اردن به پرواز در دایره ادامه داد و حدود یک ساعت بعد در تبوک عربستان سعودی فرود آمد.
فردی که ارتباطات خلبانان با کنترل ترافیک هوایی را شنیده بود، گفت هواپیما در حالی که صدای فریاد مسافران در پس‌زمینه شنیده می‌شد، ابتدا توسط عربستان سعودی و اردن از مسیر خود منحرف شد و در نهایت در تبوک فرود آمد. این فرد به‌دلیل نداشتن مجوز برای گفت‌وگو با رسانه‌ها، به شرط فاش نشدن نامش صحبت کرد.
کارشناسان هوانوردی گفتند از اینکه هواپیما پس از چنین کاهش ارتفاع شدیدی سقوط نکرده، شگفت‌زده شده‌اند؛ کاهش ارتفاعی که به گفته آنها بخش عمده سکان هواپیما را از قسمت دم جدا کرده بود.
بر اساس بیانیه فرودگاه بین‌المللی شاهزاده سلطان بن عبدالعزیز در تبوک، هر دو خلبان زخمی شدند و به درمان بیمارستانی نیاز داشتند. نتانیاهو نیز گفت عربستان سعودی یکی از خلبانان را بازداشت کرده است.
هواپیمایی حامل مسافران این پرواز، شامگاه چهارشنبه در اسرائیل فرود آمد.

مسافران و خدمه کنترل هواپیما را پس گرفتند

به گفته نتانیاهو که این موضوع را به نقل از یکی از مسافرانی که با او صحبت کرده بود بیان کرد، یک مسافر و یکی از اعضای خدمه توانستند وارد کابین خلبان شوند و به دیگر اعضای خدمه امکان دهند هواپیما را به فرودگاهی امن هدایت کنند.
در تمام هواپیماهای مسافربری، درهای کابین خلبان هنگام پرواز برای حفظ امنیت قفل هستند؛ اقدامی که پس از حملات ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ به استاندارد صنعت هوانوردی تبدیل شد. در آن حملات، هواپیماربایان توانستند وارد کابین خلبان چهار پرواز داخلی در آمریکا شوند.
نتانیاهو در شبکه اجتماعی ایکس (X) نوشت خلبانی که با چاقو زخمی شده بود، در کابین را باز کرد و این اقدام «به مسافران و خدمه امکان داد مهاجم را مهار کنند و از وقوع یک فاجعه هوایی جلوگیری کنند.»

خلبانان چه بررسی‌های امنیتی را پشت سر می‌گذارند؟

یکی از پرسش‌های مطرح درباره این حادثه این است که چگونه فردی در هواپیما، به‌ویژه یک خلبان، توانسته است چاقو وارد هواپیما کند. مشخص نیست چاقویی که در حمله استفاده شده چه اندازه‌ای داشته یا اینکه اساساً سلاح مورد استفاده چاقو بوده است.
نتانیاهو در مصاحبه‌ای با شان هنیتی در شبکه فاکس‌نیوز (Fox News Channel) که شامگاه چهارشنبه پخش شد، گفت ممکن است مهاجم با یک تبر به کاپیتان حمله کرده باشد.
خطوط هوایی معمولاً موظف‌اند برای مواقع اضطراری، تبرهای مخصوص سقوط هواپیما را در کابین خلبان نگهداری کنند تا در صورت نیاز برای شکستن پنجره جهت فرار یا باز کردن پنل‌ها و دسترسی به محل آتش‌سوزی مورد استفاده قرار گیرند.
خلبانان در تمام فرودگاه‌ها تحت بازرسی‌های سخت‌گیرانه قرار می‌گیرند که عبور از دستگاه‌های فلزیاب در نقاط بازرسی را شامل می‌شود. همچنین بررسی سوابق خلبانان از نظر سوابق کیفری و شغلی، وضعیت جسمی و روانی و نیز بررسی‌های اطلاعاتی و امنیتی، از رویه‌های معمول خطوط هوایی است.
اسرائیل یکی از سخت‌گیرانه‌ترین تدابیر امنیتی صنعت هوانوردی در جهان را دارد. مسافران پروازهای عازم اسرائیل معمولاً پس از عبور از بازرسی‌های معمول فرودگاه، برای پرسش‌های بیشتر و بازرسی چمدان‌ها جدا می‌شوند. مشخص نیست آیا خلبانان پرواز فلای‌دوبای نیز با همین سطح از سخت‌گیری بازرسی شده بودند یا خیر.
موارد شکست پروتکل‌های امنیتی خطوط هوایی بسیار نادر است. در سال ۲۰۱۵، کمک‌خلبان پرواز ۹۵۲۵ جرمن‌وینگز (Germanwings Flight 9525) کاپیتان را پشت در کابین خلبان محبوس کرد و عمداً هواپیما را در مسیر برخورد با دامنه کوه قرار داد؛ حادثه‌ای که به کشته شدن هر ۱۵۰ سرنشین انجامید.

درگیری در کابین خلبان در برخی سوانح گذشته نیز مطرح بوده است

در ۳۱ اکتبر ۱۹۹۹، پرواز ۹۹۰ شرکت اجیپت‌ایر (EgyptAir Flight 990) در نزدیکی جزیره نانتاکت در ایالت ماساچوست سقوط کرد و ۲۱۷ سرنشین آن کشته شدند. بازرسان در آن زمان گفتند شواهد نشان می‌دهد کمک‌خلبان پس از درگیری در کابین خلبان، عمداً هواپیما را به داخل اقیانوس هدایت کرده است.
هیئت ملی ایمنی حمل‌ونقل آمریکا (National Transportation Safety Board) در گزارش نهایی خود که در سال ۲۰۰۲ تصویب شد، اعلام کرد در ضبط صدای کابین خلبان، صدای کمک‌خلبان در هنگام سقوط هواپیما شنیده می‌شود که می‌گوید: «به خدا توکل می‌کنم»، در حالی که کاپیتان بارها از او می‌خواهد: «با من هواپیما را بالا بکش.»
شواهد باعث شد هیئت ملی ایمنی حمل‌ونقل آمریکا به این نتیجه برسد که سقوط ناشی از نقص فنی نبوده، بلکه «نتیجه اعمال خلبانان، از جمله اعمال متضاد آنها، بوده است؛ به‌گونه‌ای که کمک‌خلبانِ جایگزین هواپیما را به سمت پایین هدایت می‌کرد و کاپیتان دستور حرکت دماغه به سمت بالا را می‌داد.»