بقائی: تنگه هرمز تحت رصد نیروهای ایران قرار دارد
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، امروز دوشنبه ۲۰ مهرماه در نشست خبری هفتگی خود به پرسش‌های خبرنگاران درباره تحولات تنگه هرمز، ادعاهای آمریکا، روابط ایران با کشورهای منطقه، مذاکرات هسته‌ای، وضعیت یمن و همکاری‌های دیپلماتیک پاسخ داد و تأکید کرد که تنگه هرمز تحت رصد نیروهای ایران قرار دارد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، امروز دوشنبه ۲۰ مهرماه در نشست خبری هفتگی خود با خبرنگاران درباره مهم‌ترین موضوعات سیاست خارجی ایران و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی اظهارنظر کرد.
بقائی در ابتدای این نشست، شهادت یکی از مسئولان نیروی انتظامی در سیستان و بلوچستان را تسلیت گفت و اظهار کرد: شهادت ایشان را به مردم شریف و نجیب سیستان و بلوچستان تسلیت عرض می‌کنم. ایشان در یک اقدام تروریستی به شهادت رسیدند و دارای دکتری آی‌تی بودند. به روح همه شهدای ایران درود می‌فرستیم.
وی همچنین به مناسبت روز حافظ، این روز را به ایرانیان و دوستداران فرهنگ و ادب ایرانی تبریک گفت.
بقائی: آمریکا نمی‌تواند خودش را نماینده تمدن غرب معرفی کند
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، علیه ایران گفت: این سخنرانی و انتخاب این چیدمان از سوی روبیو را باید بخشی از جنگ شناختی آمریکا علیه ایران و جهان در نظر گرفت.
بقائی گفت: ارائه تفسیری کج‌ومعوج برای توجیه جنگ‌افروزی آمریکا، جفا به تمدن ایران است. وزیر خارجه آمریکا ناخواسته به این واقعیت اعتراف کرد که ایران به‌عنوان یک مفهوم و ایده، هزاران سال تداوم داشته است و استمرار یک فرهنگ نمی‌تواند بر اثر فتوحات نظامی حاصل شود.
وی با اشاره به پیشینه تمدن ایرانی اظهار کرد: راز ماندگاری ایران چیزی جز تعامل‌پذیر بودن آن نیست. ایرانیان همیشه اهل رقابت بوده‌اند، اما همراه با تعامل؛ هیچ‌وقت بقای خود را در نفی دیگران جست‌وجو نکرده‌ایم.
سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: تمدن ایرانی همیشه با ساختن استمرار پیدا کرده و تداوم یافته است. حافظ نیز یکی از افتخارات تمدنی ماست. از مشاوران روبیو می‌خواهم یک جلد دیوان حافظ به او تقدیم کنند تا با لطافت فرهنگ ایرانی آشنا شود.
بقائی با انتقاد از رویکرد آمریکا گفت: در دوره‌ای که جهان با ستیزه‌جویی آمریکا مواجه است، صحبت از ایدئولوژیک بودن و برخورد تمدن‌ها مناسب نیست. آمریکا نمی‌تواند خودش را نماینده تمدن غرب معرفی کند. آیا دو جنگ جهانی که بین اروپایی‌ها رخ داد، ناشی از دعوا بین تمدن غرب و شرق بود؟ جنایاتی که در همین سه سال انجام شد، نتیجه تقابل ایران و آمریکا بود؟ این تناقض‌ها را تعمداً نادیده گرفتند و این سخنرانی صرفاً برای توجیه تجاوز و خشونت انجام شد.
بقائی: وضعیت تنگه هرمز نتیجه تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی است
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به ادعاهای دونالد ترامپ درباره تنگه هرمز گفت: ادعاهای آمریکایی‌ها با آنچه در روی زمین شاهدیم، تطابق ندارد. می‌توانند ادامه بدهند و بگویند ایران اهرم خود را از دست داده است، اما ما کار خود را انجام می‌دهیم. بازارها هم قانون و قاعده خودشان را دارند و به این ادعاها وقعی نمی‌نهند.
وی در ادامه گفت: اتفاقاتی که در تنگه هرمز افتاد، برای اهرم‌سازی نبود. آنچه در تنگه هرمز شاهدیم، نتیجه عملکرد و تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی بود و ما بر اساس حقوق بین‌الملل اقداماتی را اتخاذ کردیم.
بقائی تأکید کرد: مادامی که آمریکا به جنگ ادامه دهد، امنیت به این آبراه بازنمی‌گردد. ما از این وضعیت خوشحال نیستیم، اما آمریکا با تجاوز خود هم برای منطقه و هم برای دنیا دردسر ایجاد کرد.
وی همچنین درباره ادعای قاچاق سوخت توسط آمریکا با کمک امارات گفت: اینکه آمریکا از تنگه هرمز سوءاستفاده کرده و هم برای طراحی اقدامات نظامی علیه ایران و هم برای عبورومرور غیرقانونی و قاچاق سوخت از آن استفاده کرده است، قابل تردید نیست. وضعیت یادداشت تفاهم نیز نتیجه همین نقض عهد آمریکا بود.
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد: تنگه هرمز تحت رصد نیروهای ایران قرار دارد و آن‌ها هر اقدامی را برای صیانت از منافع ایران انجام می‌دهند.
موضع ایران درباره یمن و گفت‌وگو با عربستان
بقائی درباره گفت‌وگوی تلفنی وزیران خارجه ایران و عربستان و گزارش وال‌استریت ژورنال درباره ادعای ولیعهد سعودی گفت: رایزنی‌ها و گفت‌وگوهای ایران با کشورهای منطقه، امری ادامه‌دار است.
وی گفت: ما نگران اتفاقاتی هستیم که در شبه‌جزیره عربستان در حال وقوع است. معتقدیم تداوم تنش صرفاً باعث بهره‌برداری رژیم صهیونیستی در منطقه می‌شود و نمی‌پسندیم جنگ میان دو کشور اسلامی ادامه داشته باشد. در عین حال، همواره موضع خود را بیان کرده‌ایم و مردم یمن حق دارند به دور از محاصره، زندگی شرافتمندانه داشته باشند.
بقائی ادامه داد: آنچه در این ۱۲ سال شاهد بودیم، از لحاظ اسلامی قابل توجیه نیست. آمادگی خود را برای کمک به حل‌وفصل تنش از طریق گفت‌وگو اعلام کرده‌ایم.
وی با اشاره به مذاکرات پیشین درباره یمن گفت: موضوع یمن باید مدت‌ها قبل از طریق مذاکرات پیشین حل می‌شد. نقشه راهی پیش‌تر ترسیم شده بود، اما ادامه نیافت. ما هشدار داده بودیم که این وضعیت قابل تشدید است. درخواست ما این است که این وضعیت از طریق گفت‌وگو و تعامل حل‌وفصل شود.
جزئیات رایزنی رؤسای جمهور ایران و روسیه
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسشی درباره دیدار رؤسای جمهور ایران و روسیه و تماس ولادیمیر پوتین با دونالد ترامپ پس از این دیدار گفت: رایزنی ما با روسیه درباره مسئله هسته‌ای موضوع جدیدی نیست.
بقائی با اشاره به نقش روسیه در مذاکرات هسته‌ای اظهار کرد: روسیه نقش مثبتی در تفاهم برجام ایفا کرد. رابطه مبتنی بر اعتماد متقابل نیز یکی از سرمایه‌هایی است که بین دو کشور وجود دارد و ما بر حفظ این ارتباط اصرار داریم.
وی در ادامه گفت: در گفت‌وگوی دو رئیس‌جمهور در ترکمنستان، رئیس‌جمهور کشورمان مواضع ایران و طرح هفت‌روزه را تشریح کرد و ملاحظات ایران را بیان کرد. با توجه به اینکه رئیس‌جمهور روسیه قرار بود با ترامپ مکالمه‌ای داشته باشد، نکاتی مطرح شد؛ اما این صرفاً بیان مواضع بود.
بقائی همچنین گفت که پاکستان و قطر همچنان نقش میانجی را بین ایران و آمریکا ایفا می‌کنند.
انتقاد بقائی از برخورد دوگانه درباره تحولات منطقه
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره آنچه دوگانگی رفتاری کشورهای منطقه و اروپایی در قبال حمله به یمن و حمله به عربستان خوانده شد، اظهار کرد: این نخستین بار نیست که شاهد رویکرد دوگانه در قبال موضوعات بین‌المللی هستیم.
وی همچنین گفت: اینکه مقام‌های بین‌المللی، به‌ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد، معتقدند حداقل چیزی که در اختیار دارند صداست، اما از آن به‌صورت گزینشی استفاده می‌کنند، تأسف‌بار است.
بقائی تصریح کرد: اگر در قبال نقض حقوق بین‌الملل گزینشی عمل کنید، صرفاً قانون‌شکنی را تشویق می‌کنید. نتیجه نادیده گرفتن تجاوزات، جنگ‌افروزی در منطقه بوده و این آتش در حال سوزاندن دستان کسانی است که آن را نادیده گرفته‌اند.
بقائی: تک‌تک ایرانیان هدف شرارت آمریکایی‌ها هستند
بقائی در واکنش به ادعای یک مقام آمریکایی درباره هدف نبودن مردم در تحریم‌ها گفت: اگر مردم هدف نیستند، پس هدف چیست؟ طرف آمریکایی حتی خاک و محیط زیست ایران را هدف مشروع قلمداد می‌کند.
وی ادامه داد: محروم کردن ایرانیان از دسترسی به امکانات هواپیمایی کشورها، در حالی که این اقدام مغایر با دستور دیوان بین‌المللی دادگستری در سال ۲۰۱۸ است، علیه چه کسی انجام می‌شود؟ این‌ها دروغ‌هایی است که تکرار می‌کنند. تک‌تک ایرانیان مورد شرارت آمریکایی‌ها هستند.
توضیح درباره ادعای واگذاری خاک ایران به افغانستان
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به ادعاهای مربوط به واگذاری خاک ایران به افغانستان گفت: اساساً واگذاری خاک و زمین مطرح نیست. این یک رویه است که به کشورهایی که محصور در خشکی هستند و راهی به آب‌های آزاد ندارند، برای کمک امکاناتی به‌صورت اجاره ارائه شود. این موضوع اتفاقاً یکی از ابتکارات مثبت است.
بقائی افزود: درباره افغانستان نیز این موضوع به‌صورت رسمی مطرح نشده و فقط در دیدار یکی از وزیران با مقام‌های افغانستان، موضوع طرح شده است. ما هم اعلام کردیم که آن را بررسی می‌کنیم.
وی در پاسخ به پرسشی درباره نظر ترامپ درباره زلنسکی نیز به نقل از هنری کسینجر گفت: «دشمن آمریکا بودن ممکن است خطرناک باشد، اما دوست آمریکا بودن مرگبار است.»
حمایت ایران از تقویت روابط کشورهای منطقه
بقائی درباره سفر آتی الزیدی، نخست‌وزیر عراق، به عربستان و تأثیر آن بر روابط تهران و بغداد گفت: ما همیشه از تقویت تعامل میان کشورهای منطقه حمایت کرده‌ایم و از مدت‌ها قبل پیشنهاد برگزاری نشست کشورهای حاشیه خلیج فارس را داده‌ایم.
وی گفت: اخیراً نیز پیشنهاد کردیم نشست مشترکی در عمان برگزار شود، اما دیگران موافقت نکردند. ما حتماً از تقویت روابط و اعتماد میان کشورهای منطقه حمایت می‌کنیم؛ موضوعی که زمینه‌ساز ارتباط امن و به دور از دخالت بازیگران خارجی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین درباره نشست رؤسای جمهور کشورهای مشترک‌المنافع در ترکمنستان اظهار کرد: برای نخستین بار بود که رئیس‌جمهور ایران به‌عنوان مهمان ویژه در این اجلاس شرکت می‌کرد. پیشنهاد ما برای برگزاری نشست‌ها در این قالب ارائه شد. ما با تک‌تک کشورهای مشترک‌المنافع رابطه خوبی داریم و برگزاری این نشست‌ها می‌تواند به تقویت روابط کمک کند.
معرفی سفیران جدید ایران در چند کشور
بقائی درباره تعیین سفرا و نماینده ایران در نیویورک گفت: این موضوع نیازی به گمانه‌زنی ندارد. آخرین وضعیت این است که آقای مرادخانی برای سنگال معرفی شده‌اند؛ آقای نوریان برای اوگاندا، آقای حیدری برای یونان، آقای رضایی برای ایتالیا و آقای دهقانی به‌عنوان سفیر جدید در امارات معرفی شده‌اند.
بقائی: ایران با حسن نیت در فرایندهای دیپلماتیک شرکت کرد
سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به اظهارات مقام‌های آمریکایی و نگرانی‌ها درباره احتمال خروج ایران از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (ان‌پی‌تی) گفت: نگرانی‌های آمریکا در این زمینه معنایی ندارد؛ خودکرده را تدبیر نیست. وقتی به تأسیسات هسته‌ای کشوری حمله می‌کنید و آژانس و شورای امنیت اقدام درخوری انجام نمی‌دهند و در مقابل، اروپایی‌ها تشویق می‌کنند، این سؤال ایجاد می‌شود که عضویت در سند ان‌پی‌تی چه فایده‌ای دارد؟
اسماعیل بقایی در ادامه گفت: این موضوع را باید کسانی پاسخ دهند که باعث سست شدن رژیم منع اشاعه شدند. رژیم منع اشاعه سه فلسفه داشته است؛ خلع سلاح، جلوگیری از تکثیر و بهره‌مندی از ظرفیت هسته‌ای برای اقدامات صلح‌آمیز، اما در هر سه زمینه دچار مشکل شده است.
بقائی با اشاره به دیدگاه‌های مختلف در جامعه ایران گفت: حتماً در جامعه چندصدایی ما درباره این موارد بحث می‌شود و باید این مسائل را به رخ طرف مقابل کشید. جنایتی صورت گرفته و رهبری که صاحب فتوا بود و فتوای یک مقام عالی‌رتبه مذهبی را داشت، هدف قرار گرفته است؛ سپس گفته می‌شود که نگرانیم چرا در ایران درباره خروج از ان‌پی‌تی صحبت می‌شود.
وی تأکید کرد: دیپلماسی برای ما به همان اندازه اهمیت دارد که استفاده از ابزار دفاع اهمیت دارد. ایران به‌هیچ‌وجه سزاوار شماتت نیست. ایران با حسن نیت در همه فرایندهای دیپلماتیک شرکت کرد، اما طرفی باید شماتت شود که میز مذاکره را منفجر کرد و بر زیاده‌خواهی‌های پیشین خود اصرار می‌ورزد. ادعاهای آمریکایی‌ها باید با توجه به شرایط کنونی تحلیل شود.
اعتراض ایران به رفتار پلیس فرانسه با دانش‌آموزان و دانشجویان
بقائی درباره نگرانی ایران از رفتار پلیس فرانسه با دانش‌آموزان و دانشجویان گفت: ما این موضوع را به‌صراحت پیگیری کردیم. از طریق سفارت فرانسه در تهران و در قالب احضار، مراتب نگرانی ایران درباره نقض حقوق بشر توسط فرانسه ابلاغ شد.
وی ادامه داد: فرانسه باید موضوع پنج هزار نفری را که بازداشت کرده و خشونتی را که اعمال شده است، پیگیری کند.
بقائی: هجمه‌ها علیه ایران با جابه‌جایی علت و معلول همراه است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره هجمه‌ها علیه ایران اظهار کرد: یک کارزار رسانه‌ای ادامه دارد که تلاش می‌کند جای علت و معلول را عوض کند. مشخص است که پیش از ۹ اسفند، تنگه باز بود و همه آنچه در منطقه شاهدیم، ناشی از جنگ‌افروزی آمریکا و رژیم صهیونیستی است. باید مسبب اصلی این وضعیت را مورد شماتت قرار داد.
واکنش به ادعای محاصره زمینی ایران
بقائی در واکنش به ادعای بسنت درباره محاصره زمینی ایران گفت: آمریکایی‌ها چنین اظهاراتی مطرح می‌کنند و در شرارت آن‌ها تردیدی نیست. روبیو نیز اعلام کرد که دعوا ۲۰۰۰ ساله است. ما از دشمن چه توقعی داریم؟
وی همچنین گفت: آمریکایی‌ها در پیشبرد شرارت خود موفق نبودند و نیستند؛ زیرا کشورها دریافته‌اند که این اقدامات مغایر با حقوق بین‌الملل و قوانین روابط میان کشورهاست.
ناامن‌سازی مرزهای ایران و تحرکات گروهک‌های تروریستی
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تحرکات تروریستی علیه ایران و رایزنی با کشورهای منطقه گفت: تحرکاتی را که از سوی گروهک‌های تروریستی در شرق کشور صورت می‌گیرد، با دقت رصد می‌کنیم و مراجع امنیتی و نظامی مقتدرانه با هر تحرکی برخورد می‌کنند.
بقائی ادامه داد: تردیدی نداریم که ناامن‌سازی مرزهای ایران بخشی از شرارت‌ها و برنامه‌ریزی رژیم صهیونیستی و آمریکاست.
وی گفت: با کشورهای منطقه در حال رایزنی مستقیم هستیم و همه می‌دانند ناامنی در یک نقطه باعث سرایت آن به نقاط دیگر می‌شود. با همه همسایگان آبی و خاکی برای جلوگیری از سوءاستفاده تروریست‌ها تلاش می‌کنیم.
بقائی: توافق قاهره بخشی از تاریخ است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ادعای مطرح شدن تفاهم قاهره میان ایران و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی گفت: توافق قاهره بخشی از تاریخ است و طرف‌های مقابل قدر آن را ندانستند. آن تفاهم برای جلوگیری از اسنپ‌بک بود.
وی در ادامه گفت: ما جزئیات طرح هفت‌روزه خود را ارائه داده‌ایم و توضیحات لازم نیز داده شده است.
هفته فرهنگی ایران و روسیه
بقائی درباره هفته فرهنگی ایران و روسیه گفت: روابط فرهنگی میان دو کشور می‌تواند زمینه‌ساز تقویت روابط در حوزه‌های دیگر شود. هفته فرهنگی ایران و روسیه یکی از باشکوه‌ترین رویدادها بود.
