آخرین وضعیت کرونا در ایران؛ آیا موج جدیدی در راه است؟
دانشیار بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه بولنت اجویت ترکیه و استاد دانشگاه آزاد علوم پزشکی تهران با تأکید بر اینکه ویروس کرونا همچنان در گردش است، گفت: کرونا دیگر بیماری ناشناخته و هراسآور سالهای نخست همهگیری نیست، اما نباید آن را فراموش کرد.
دکتر مصطفی نوریزاده در گفتوگو با مطهره حیدری، خبرنگار گروه رسانهای خبرهای فوری مهم؛ درباره آخرین وضعیت کرونا در سال ۲۰۲۶، احتمال موجهای جدید بیماریهای تنفسی، اهمیت واکسیناسیون کرونا و ضرورت تقویت نظام مراقبت از ویروسها اظهار کرد: SARS-CoV-2 همچنان در بسیاری از کشورها در گردش است و در کنار آن، ویروسهایی مانند آنفلوانزا و RSV نیز میتوانند موجب بیماریهای فصلی شوند.
وضعیت کرونا در سال ۲۰۲۶ چگونه است؟
نوریزاده با اشاره به وضعیت فعلی ویروس کرونا گفت: کرونا دیگر آن بیماری ناشناخته و هراسآور سالهای نخست همهگیری نیست، اما تمام نشده است. در سال ۲۰۲۶، ویروس SARS-CoV-2 همچنان در بسیاری از کشورها در گردش است و در کنار آن، ویروس آنفلوانزا، RSV و سایر ویروسهای تنفسی نیز موجب بیماریهای فصلی میشوند.
نوریزاده در ادامه تاکید کرد: براساس گزارشهای سازمان جهانی بهداشت، در هفتههای اخیر فعالیت جهانی SARS-CoV-2 پایین باقی مانده و فعالیت آنفلوانزا و RSV نیز در سطح جهانی پایین گزارش شده است.
آیا کرونا همچنان میتواند خطرناک باشد؟
این استاد دانشگاه با بیان اینکه کاهش آمار کرونا به معنای بیخطر شدن کامل بیماری نیست، اظهار کرد: با وجود کاهش شدید آمار کرونا نسبت به سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲، کووید-۱۹ همچنان میتواند در سالمندان، افراد دارای بیماریهای زمینهای، بیماران قلبی و ریوی، مبتلایان به دیابت و افراد دارای ضعف سیستم ایمنی، موجب بیماری شدید، بستری و حتی مرگ شود.
نوریزاده ادامه داد: نباید آنفلوانزا را نیز یک بیماری ساده تلقی کرد. برآوردهای سازمان جهانی بهداشت نشان میدهد آنفلوانزای فصلی سالانه حدود ۳ تا ۵ میلیون مورد بیماری شدید و تا حدود ۶۵۰ هزار مرگ ناشی از بیماریهای تنفسی مرتبط با آنفلوانزا در جهان ایجاد میکند.
آیا در ایران با موج جدید کرونا مواجه هستیم؟
وی درباره احتمال وجود موج جدید کرونا در ایران گفت: یکی از مشکلات مهم امروز، کمبود دادههای عمومی و منظم درباره میزان گردش ویروسها و مرگومیر ناشی از آنهاست. به همین دلیل نمیتوان با اطمینان درباره وجود یا نبود یک «موج بزرگ کرونا» در کشور اظهارنظر کرد.
این متخصص بیوتکنولوژی دارویی افزود: ایران همچنان دارای نظام مراقبت آزمایشگاهی برای ویروسهای تنفسی است و مرکز ملی آنفلوانزا دادههای مربوط به عوامل تنفسی را در اختیار نظام جهانی مراقبت قرار میدهد، اما انتشار منظم و عمومی آمار مربوط به کرونا، آنفلوانزا و RSV باید تقویت شود.
اهمیت واکسیناسیون کرونا در سال ۲۰۲۶
نوریزاده واکسیناسیون بهروز را یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری دانست و گفت: واکسنهای جدید کرونا دیگر الزاماً بر پایه سویه اولیه ویروس نیستند و واکسنها متناسب با تغییرات ویروس بهروزرسانی میشوند.
وی گفت: سازمان جهانی بهداشت در توصیه جدید خود در سال ۲۰۲۶، واکسن تکظرفیتی مبتنی بر LP.8.1 را بهعنوان آنتیژن توصیهشده معرفی کرده و واکسنهای مبتنی بر JN.1 یا KP.2 را نیز بهعنوان گزینههای قابل قبول مطرح کرده است.
وضعیت مطالعات و تولید واکسن کرونا در ایران
این استاد دانشگاه با انتقاد از اطلاعرسانی محدود درباره مطالعات واکسن در کشور اظهار کرد: در ارتباط با مطالعات واکسن و پژوهشهایی که وزارتخانههای بهداشت و علوم از آنها حمایت میکنند، اطلاعرسانی کافی صورت نگرفته است.
نوریزاده ادامه داد: امیدوارم مطالعات مرتبط با تولید واکسنهای بهروز و همراستا با روند جهانی در کشور انجام شود. باید از تجربیات گذشته درس بگیریم تا در آینده در برابر تغییرات ویروسها و احتمال ظهور سویههای جدید غافلگیر نشویم.
آیا مردم باید همچنان از کرونا بترسند؟
وی در پاسخ به این سؤال که آیا مردم باید از کرونا بترسند، گفت: نه؛ اما باید کرونا را جدی بگیریم. ترس راهکار سلامت عمومی نیست. آنچه میتواند امید و روحیه را به جامعه تزریق کند، پیشگیری و آمادگی است.
وی توصیه کرد: افراد پرخطر باید واکسیناسیون توصیهشده را جدی بگیرند، هنگام بیماری در خانه بمانند و در محیطهای شلوغ و بسته، بهویژه در دورههای افزایش بیماریهای تنفسی، از ماسک مناسب استفاده کنند. همچنین بهبود تهویه محیط و رعایت اصول بهداشتی اهمیت دارد.
این متخصص درادامه افزود: مراجعه سریع به مراکز درمانی در صورت بروز علائمی مانند تنگی نفس، افت سطح هوشیاری، درد قفسه سینه یا بدحال شدن بیمار نیز ضروری است.
مسئولیت دولت در مقابله با موجهای جدید بیماریهای تنفسی چیست؟
نوریزاده با تأکید بر اینکه مسئولیت مقابله با بیماریهای تنفسی تنها بر عهده مردم نیست، گفت: مسئولیت دولت و نظام سلامت بسیار فراتر از توصیههای عمومی به مردم است.
وی تصریح کرد: تأمین واکسنهای بهروز، داروهای ضروری، تقویت آزمایشگاهها، پایش ژنتیکی ویروسها برای شناسایی جهشهای جدید، مراقبت از بیماران پرخطر و انتشار شفاف و منظم آمار مربوط به کرونا، آنفلوانزا و RSV باید در اولویت قرار گیرد.
این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: تجربه همهگیری کرونا نشان داد که شفافیت و آمادگی، هزینه بسیار کمتری نسبت به غافلگیر شدن در برابر یک موج جدید دارد.
آیا میتوان موج بعدی کرونا یا آنفلوانزا را پیشبینی کرد؟
نوریزاده با اشاره به دشواری پیشبینی دقیق رفتار ویروسها گفت: پیشبینی دقیق موج بعدی کرونا یا آنفلوانزا ممکن نیست، اما میتوان احتمال غافلگیر شدن را کاهش داد.
وی ادامه داد: ویروسها همچنان در گردش هستند و ممکن است سویههای جدیدی ظهور کنند. بنابراین باید نظام مراقبت و پایش بیماریهای تنفسی همواره فعال و آماده باشد.
پیام مهم برای مردم؛ کرونا را فراموش نکنیم اما نترسیم
دانشیار بیوتکنولوژی دارویی دانشگاه بولنت اجویت ترکیه در پایان گفت: پیام امروز باید روشن باشد؛ کرونا را فراموش نکنیم، اما از آن نترسیم.
وی تأکید کرد: باید پیشگیری، واکسیناسیون و مطالعات مرتبط با واکسن را جدی بگیریم و برای موج بعدی بیماریهای تنفسی آماده باشیم. پیشگیری همچنان بهتر، کمهزینهتر و عاقلانهتر از درمان است.
