عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ با بزرگترین افت در بیش از چهار دهه اخیر روبهرو میشود
بانک جهانی در گزارش چشمانداز بازار کالاها که ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، پیشبینی کرد عرضه جهانی نفت در سال جاری میلادی ۵.۲ درصد کاهش یابد؛ افتی که بهاستثنای رکود ناشی از همهگیری کرونا در سال ۲۰۲۰، بزرگترین کاهش در بیش از چهار دهه اخیر محسوب میشود.
بانک جهانی در تازهترین گزارش چشمانداز بازار کالاها اعلام کرد درگیریهای خاورمیانه و اختلال در تولید و انتقال نفت، عرضه جهانی این محصول را کاهش داده و ذخایر نفتی را تحت فشار قرار داده است.
بر اساس این گزارش، با وجود کاهش مصرف جهانی نفت، میزان عرضه همچنان کمتر از مصرف باقی مانده و همین مسئله برداشت از ذخایر را افزایش داده است. کاهش ذخایر نیز آسیبپذیری بازار جهانی انرژی را در برابر شوکهای جدید بیشتر کرده است.
کاهش عرضه و مصرف جهانی نفت
بانک جهانی پیشبینی کرده است عرضه جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۵.۲ درصد کاهش یابد. این میزان افت، بهاستثنای کاهش عرضه در جریان رکود جهانی ناشی از همهگیری کرونا در سال ۲۰۲۰، بزرگترین کاهش در بیش از چهار دهه اخیر خواهد بود.
همچنین پیشبینی شده است مصرف جهانی نفت در سال جاری میلادی حدود ۲.۵ درصد کاهش پیدا کند؛ رقمی که سومین افت بزرگ سالانه در تاریخ بازار نفت، پس از سالهای ۲۰۲۰ و ۱۹۸۰، محسوب میشود.
افزایش قیمتها و محدودیت عرضه سوخت، از عوامل کاهش مصرف نفت در کشورهای مختلف عنوان شده است. علاوه بر این، گسترش استفاده از خودروهای برقی و روند برقیسازی اقتصاد، بهویژه در چین، بر کاهش تقاضای نفت تأثیر گذاشته است.
پیشبینی افزایش قیمت نفت و انرژی
بر اساس گزارش بانک جهانی، قیمت جهانی انرژی در سال ۲۰۲۶ حدود ۳۲ درصد افزایش خواهد یافت و به بالاترین سطح چهار سال اخیر میرسد.
این نهاد پیشبینی کرده است میانگین قیمت هر بشکه نفت برنت از ۶۹ دلار در سال ۲۰۲۵ به ۹۱ دلار در سال ۲۰۲۶ افزایش یابد. با این حال، انتظار میرود قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۷ به حدود ۷۹ دلار در هر بشکه کاهش پیدا کند.
در سناریویی که درگیریهای خاورمیانه تشدید شود و آسیب به زیرساختهای نفتی روسیه ادامه پیدا کند، میانگین قیمت نفت برنت در سال ۲۰۲۷ ممکن است به ۱۰۵ دلار در هر بشکه برسد.
افزایش قیمت مواد غذایی و کالاهای اساسی
پیامدهای اختلال در بازار انرژی به نفت و فرآوردههای آن محدود نمیشود. بانک جهانی پیشبینی کرده است قیمت جهانی کالاهای اساسی در سال ۲۰۲۶ بهطور متوسط ۲۳ درصد افزایش یابد.
بر اساس این گزارش، قیمت کودهای شیمیایی در سال جاری ۱۴ درصد و قیمت فلزات ۲۵ درصد افزایش خواهد یافت. همچنین قیمت فلزات گرانبها به دلیل افزایش تقاضا برای داراییهای امن، رشد ۴۰ درصدی را تجربه میکند.
قیمت محصولات غذایی نیز در سال ۲۰۲۶ حدود ۱۰ درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود ۷ درصد دیگر افزایش خواهد یافت. به این ترتیب، مجموع رشد قیمت مواد غذایی طی این دو سال به حدود ۱۸ درصد میرسد.
هشدار درباره امنیت غذایی و اقتصاد جهانی
بانک جهانی هشدار داده است تداوم درگیریها، اختلال در حملونقل غلات و شرایط نامساعد آبوهوایی میتواند هزینه تولید مواد غذایی را افزایش دهد و امنیت غذایی کشورهای آسیبپذیر را بیشتر تهدید کند.
این نهاد همچنین تأکید کرده است کاهش ذخایر نفتی و ادامه اختلال در عرضه، توان بازار جهانی برای مقابله با بحرانهای جدید را کاهش میدهد و میتواند فشار بیشتری بر قیمت انرژی، هزینه حملونقل، تولید صنعتی و اقتصاد کشورها وارد کند.