پیرزن ۸۰ ساله بعد از خوردن «مجیک ماشروم» خاطراتش را به یاد آورد
یک زن ۸۰ ساله که حدود ۱۰ سال با تشخیص بالینی آلزایمر زندگی کرده بود، پس از دریافت قارچ حاوی سیلوسایبین، برای مدتی دوباره شروع به صحبت کردن و یادآوری خاطرات شخصی خود کرد. با این حال، پژوهشگران تأکید کردهاند که این اتفاق به معنای درمان یا معکوس شدن آلزایمر نیست و این پژوهش تنها یک گزارش موردی درباره یک بیمار است.
ادعای بازگشت خاطرات یک بیمار مبتلا به آلزایمر پس از مصرف ماده روانگردان موجود در «مجیک ماشروم» در شبکههای اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است؛ اما بررسی گزارش علمی نشان میدهد که نباید این اتفاق را به معنای درمان آلزایمر دانست.
مقالهای منتشرشده در مجله Frontiers in Neuroscience درباره یک زن ژاپنی-آمریکایی در دهه ۸۰ زندگی است که حدود ۱۰ سال با تشخیص بالینی آلزایمر زندگی کرده بود.
پنج سال پیش از این تجربه، وضعیت او بهشدت افت کرده بود. صحبت کردنش عمدتاً به تکواژهها یا عبارتهای بسیار کوتاه محدود شده بود و علاوه بر مشکلات شناختی، با اختلال حرکتی، مشکل بلع، بیاختیاری ادرار، کاهش تعامل اجتماعی و وابستگی به مراقبان و پرستارانش مواجه بود.
پژوهشگران یک دوز خوراکی ۵ گرم قارچ حاوی سیلوسایبین از سویهای موسوم به Enigma به او دادند. یک ماه بعد نیز جلسه دیگری با ۳ گرم از همین نوع قارچ انجام شد.
سیلوسایبین چیست؟
سیلوسایبین مادهای روانگردان است که بهطور طبیعی در برخی گونههای قارچ وجود دارد و این قارچها در زبان عمومی با عنوان «مجیک ماشروم» یا قارچ جادویی شناخته میشوند.
این ماده پس از ورود به بدن به ترکیبی به نام سیلوسین تبدیل میشود و بر گیرندههای سروتونین در مغز، بهویژه گیرنده ۵-HT۲A، اثر میگذارد.
در دوزهای روانگردان، سیلوسایبین میتواند موجب تغییر در ادراک، احساس، درک زمان و نحوه پردازش اطلاعات شود. اضطراب، ترس، حملات پانیک، افزایش ضربان قلب و فشار خون و تهوع نیز از عوارض احتمالی آن هستند.
در مورد این بیمار نیز نخستین ساعات پس از مصرف کاملاً عادی نبود و تعریق شدید، خواب عمیق و طولانی و احتمال افزایش دمای بدن گزارش شد.
بازگشت موقت گفتار و خاطرات
حدود ۱۹ ساعت پس از مصرف، تغییر مهمی مشاهده شد. بیمار بهطور خودجوش شروع به صحبت درباره خاطرات شخصی خود کرد و این صحبت کردن حدود چهار ساعت ادامه داشت.
در روزهای بعد، اعضای خانواده و مراقبان تغییرات دیگری را نیز گزارش کردند؛ از جمله هوشیاری بیشتر، شناخت بهتر اعضای خانواده، بهبود حرکت، توانایی لباس پوشیدن بهصورت مستقل، افزایش تعامل اجتماعی و بازگشت برخی خاطرات و واکنشهای عاطفی.
یکی دیگر از تغییرات گزارششده، بازگشت کنترل ادرار بود؛ مشکلی که برای مدت طولانی وجود داشت.
پژوهشگران در مجموع بهبودهایی را در حوزههایی مانند گفتار، حافظه، حرکت، تعامل اجتماعی و کنترل مثانه مشاهده کردند.
آیا سیلوسایبین آلزایمر را درمان میکند؟
خیر. مقاله علمی چنین ادعایی ندارد و این تغییرات به معنای از بین رفتن بیماری یا ترمیم آسیبهای عصبی ناشی از آلزایمر نیست.
عنوان مقاله نیز از «بهبود موقت عملکرد در چندین حوزه» صحبت میکند، نه درمان یا معکوس شدن بیماری.
نکته مهم دیگر این است که پژوهش انجامشده یک کارآزمایی بالینی نیست، بلکه یک گزارش موردی (Case Report) درباره یک بیمار است. بنابراین نمیتوان نتایج آن را به همه بیماران مبتلا به آلزایمر تعمیم داد.
به بیان ساده، «بیمار دوباره توانست صحبت کند» با «آلزایمر درمان شد» دو گزاره متفاوت هستند.
چرا سیلوسایبین مورد توجه پژوهشگران است؟
پژوهشگران در سالهای اخیر درباره تأثیر سیلوسایبین بر ارتباط میان شبکههای مختلف مغز و احتمال اثرگذاری آن بر انعطافپذیری عصبی تحقیق کردهاند.
با این حال، پژوهش درباره آلزایمر، بهویژه انواع پیشرفته آن، همچنان در مراحل اولیه قرار دارد و یافتههای این گزارش به معنای اثبات یک روش درمانی نیست.
از سوی دیگر، این مطالعه به معنی توصیه به مصرف خودسرانه قارچهای حاوی سیلوسایبین نیست. هیچ روش استاندارد و تأییدشدهای برای استفاده از سیلوسایبین در بیماران مبتلا به دمانس بر اساس این گزارش ارائه نشده است.
سیلوسایبین میتواند باعث توهم، تغییر شدید ادراک، اضطراب، حملات پانیک و تغییرات فیزیولوژیک شود. بنابراین، یافته مطرحشده را باید سرنخی برای تحقیقات بیشتر دانست، نه راهی برای درمان یا مصرف خودسرانه.
