اختلالهای گسترده اینترنتی نتیجه حملات سایبری است یا مشکلات نرمافزاری؟
گزارش آکسیوس درباره اختلالهای گسترده خدمات اینترنتی و دیجیتال در آمریکا نشان میدهد قطعیهای اخیر، از مشکلات دسترسی به خدمات بانکی جیپی مورگان چیس و تأخیر پروازهای یونایتد ایرلاینز تا اختلال اوتلوک مایکروسافت، ظاهراً ناشی از حملات سایبری هماهنگ نبودهاند. کارشناسان، مشکلات نرمافزاری، افزایش ترافیک شبکه و تلاش برای شناسایی و رفع آسیبپذیریهای امنیتی را از عوامل احتمالی این اختلالها میدانند.
به گزارش واحد بینالملل خبرهای فوریمهم از اکسیوس، اختلالهای متعدد در خدمات اینترنتی و دیجیتال آمریکا طی هفته گذشته، دسترسی کاربران به حسابهای بانکی، خدمات پروازی و ایمیل را با مشکل مواجه کرد. با وجود گمانهزنیها درباره حملات سایبری و نقش عاملهای هوش مصنوعی، کارشناسان معتقدند تاکنون شواهدی از هک با کمک هوش مصنوعی به دست نیامده است.
بررسیها نشان میدهد بخشی از اختلالهای اخیر ممکن است به تلاش گسترده سازمانها برای اصلاح کدهای نرمافزاری قدیمی و محافظت از سامانههای خود در برابر حملات احتمالی هکری مربوط باشد.
دادههای داوندتکتور نیز نشان میدهد هفت روز منتهی به دوشنبه، بیشترین تعداد اختلال هفتگی در ۱۲ ماه گذشته ثبت شده است؛ هرچند بررسی بازههای طولانیتر ۳۰ روزه نشان میدهد این وضعیت از نظر تعداد اختلالهای عمده بیسابقه نیست.
نقش هوش مصنوعی در اختلالهای اخیر
به گزارش واشنگتن سان، مقامهای امنیت ملی و مدیران ارشد والاستریت به قانونگذاران گفتهاند منشأ این قطعیها، تلاش برای رفع اشکالات نرمافزاری است که سامانههای هوش مصنوعی آنها را شناسایی کردهاند.
نهادهای بزرگ در سراسر جهان برای جلوگیری از سناریویی موسوم به «باگماگدون» وارد رقابتی گسترده شدهاند. در این سناریو، هکرهای مجهز به هوش مصنوعی میتوانند آسیبپذیریهای موجود در سراسر اینترنت را پیش از برطرفشدن شناسایی و از آنها سوءاستفاده کنند.
به نظر میرسد همین فرایند تلاش برای شناسایی و رفع آسیبپذیریها نیز به بیثباتیهای جدیدی در برخی سامانهها منجر شده باشد.
اختلال در خدمات بانکی، پروازها و ایمیل
برخی کاربران آمریکایی روز دوشنبه برای دسترسی به خدمات بانکی جیپی مورگان چیس با مشکل مواجه شدند.
شرکت هواپیمایی یونایتد ایرلاینز نیز در ادامه همان روز، برای مدت کوتاهی پروازهای خروجی خود را به تأخیر انداخت. این اتفاق چند روز پس از آن رخ داد که اداره هوانوردی فدرال آمریکا (FAA) طولانیترین توقف سراسری پروازها از زمان حملات ۱۱ سپتامبر را اجرا کرد.
همچنین اختلال در سرویس اوتلوک مایکروسافت، دسترسی کاربران به ایمیلها و دیگر خدمات مایکروسافت ۳۶۵ را مختل کرد.
مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، روز دوشنبه این احتمال را مطرح کرد که سامانههای هوش مصنوعی قادر به نوشتن و تغییر کدها، در بروز این اختلالها نقش داشته باشند.
با این حال، تاکنون هیچ مدرکی از هک با کمک هوش مصنوعی ارائه نشده است. در بیشتر موارد، علت اختلالها به نصب وصلههای نرمافزاری نسبت داده شده و به نظر میرسد این حوادث ارتباط مستقیمی با یکدیگر نداشتهاند؛ هرچند مشکلات فنی کوچک در برخی موارد به اختلالهای گسترده تبدیل شدهاند.
چیس یک اشکال داخلی نرمافزاری را عامل تأخیر در تراکنشهای بانکی با سایر بانکها اعلام کرد.
یونایتد نیز از بروز یک مشکل فنی خبر داد. اداره هوانوردی فدرال آمریکا اعلام کرد حجم بالای ترافیک شبکه، تجهیزات قدیمی و بهجامانده از نسلهای پیشین را بیثبات کرده است.
مایکروسافت هم به یک اشکال نرمافزاری مربوط به چند ماه قبل، افزایش ترافیک و کاهش ظرفیت سرورها اشاره کرد.
هشدار کارشناسان درباره پیچیدگی سامانهها
دیوید وودز، استاد بازنشسته مهندسی سامانههای یکپارچه در دانشگاه ایالتی اوهایو، به آکسیوس گفت سامانهها روزبهروز پیچیدهتر میشوند، اما از آنها انتظار میرود سریعتر و ارزانتر کار کنند؛ بدون آنکه توجه کافی به نحوه احتمالی ازکارافتادن آنها صورت گیرد.
وودز در اینباره گفت: «ما کنترلهای متقابل را حذف میکنیم، آزمایشها را کنار میگذاریم، آزمونهای فشار را حذف میکنیم و تدابیر حفاظتی را از میان برمیداریم.»
بروس اشنایر، متخصص فناوری امنیت، نیز درباره برداشت عمومی از همزمانی اختلالها گفت: «انسانها در همهچیز الگو میبینند، صرفنظر از اینکه واقعاً الگویی وجود داشته باشد یا نه؛ و معمولاً همزمانی اتفاقات را بهعنوان توطئه تفسیر میکنند. این بخشی از روانشناسی انسان است.»
لیز فونگ-جونز، پژوهشگر ارشد فنی در شرکت هانیکامب، نیز در مصاحبه با آکسیوس گفت: «در واقع، این حوادث اشتراک بسیار اندکی با یکدیگر دارند. وقتی همهچیز درست پیش میرود، کسی متوجه آن نمیشود.»
ثبت نزدیک به ۶ میلیون گزارش اختلال در یک هفته
لوک کیهو ، تحلیلگر شرکت اوکلا، به آکسیوس گفت داوندتکتور در هفت روز منتهی به ۱۶ نوامبر، نزدیک به ۶ میلیون گزارش اختلال از کاربران آمریکایی دریافت کرده است؛ رقمی که بالاترین میزان گزارش هفتگی در یک سال گذشته محسوب میشود.
با این حال، در ۳۰ روز گذشته تنها سه اختلال عمده رخ داده است؛ در حالی که میانگین معمول در این بازه پنج مورد است.
تردید کارشناسان درباره ارتباط اختلالها با هوش مصنوعی
با وجود گمانهزنیها درباره نقش هوش مصنوعی، برخی کارشناسان معتقدند اختلالهای اخیر ارتباطی با تولید یا انتشار کدهای هوش مصنوعی ندارند.
فونگ-جونز در اینباره گفت: «اختلالهایی که شاهدشان بودهایم، پدیدهای چند دههای هستند... شکستهای زنجیرهای. این اتفاقها هیچ ارتباطی با نوشتن کد یا انتشار کدهای تولیدشده با هوش مصنوعی ندارند.»
او برای توضیح این وضعیت، اختلالهای زنجیرهای را به یک تقاطع شلوغ تشبیه کرد که چراغ راهنمایی آن از کار میافتد. در چنین شرایطی، خودروها پشت سر هم متوقف میشوند، رانندگان به خیابانهای اطراف روی میآورند و در نهایت ترافیک سنگین کل منطقه را درگیر میکند.
به گفته او، ماجرای مایکروسافت نیز اساساً به همین شکل پیش رفت؛ یک اشکال نرمافزاری در کنار افزایش ترافیک و کاهش ظرفیت، سرورها را در شرایطی که برای بازیابی خود تلاش میکردند، از کار انداخت.
هشدار درباره شتاب در پذیرش فناوریهای جدید
گزارش آکسیوس در پایان تأکید میکند فناوریهای جدید میتوانند سامانهها را سریعتر و کارآمدتر کنند، اما نمیتوانند احتمال وقوع اتفاقات پیشبینینشده را از بین ببرند.
وودز هشدار داد شرکتهایی که بدون آمادگی برای مواجهه با پیامدهای احتمالی، در پذیرش این فناوریها شتاب میکنند، در نهایت با واکنش سخت واقعیت روبهرو خواهند شد.
او گفت: «دنیا واکنش نشان میدهد و چنان ضربهای به شما میزند که از پا درمیآیید.»
یادداشت سردبیر: این گزارش برای ارائه جزئیات بیشتر درباره علتهای احتمالی اختلالهای اخیر بهروزرسانی شده است.