بمب کثیف چیست و چه میزان خطرناک است؟ جزئیات هشدار ترامپ درباره ایران
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا،با ادعای احتمال برنامهریزی ایران برای حمله با بمب کثیف در واشنگتن دیسی، اعلام کرد دولت آمریکا این موضوع را بررسی میکند. با این حال، کاخ سفید تأکید کرده است که در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک آمریکا وجود ندارد. بمب کثیف برخلاف سلاح هستهای، با استفاده از مواد منفجره متعارف، مواد رادیواکتیو را در محیط پراکنده میکند و میتواند موجب آلودگی مناطق اطراف و اختلال در زندگی عمومی شود.
به گزارش واحد بینالملل خبرهای فوریمهم؛ دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، درباره احتمال طراحی حملهای با استفاده از «بمب کثیف» در واشنگتن دیسی از سوی ایران هشدار داده و گفته است دولت آمریکا این موضوع را با جدیت بررسی میکند؛ با این حال، کاخ سفید اعلام کرده در حال حاضر هیچ تهدید معتبری علیه خاک آمریکا وجود ندارد.
بمب کثیف نوعی سلاح است که با استفاده از مواد منفجره متعارف، مواد رادیواکتیو را در محیط پراکنده میکند. این سلاح برخلاف بمب هستهای، واکنش شکافت هستهای ایجاد نمیکند، اما میتواند مناطق اطراف محل انفجار را آلوده کند و به تخلیه مناطق مسکونی و ایجاد اختلال گسترده منجر شود.
بمب کثیف چیست و چگونه عمل میکند؟
بر اساس اعلام مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا، بمب کثیف ترکیبی از مواد منفجره متعارف، مانند دینامیت، و مواد رادیواکتیو است.
این سلاح تفاوت اساسی با بمب هستهای دارد. بمب هستهای از طریق شکافت اتمها حجم عظیمی از انرژی آزاد میکند، اما بمب کثیف با انفجار مواد منفجره متعارف، گردوغبار، دود یا دیگر مواد رادیواکتیو را در محیط پراکنده میکند و موجب آلودگی میشود.
بمب کثیف چقدر خطرناک است؟
خطر اصلی اولیه بمب کثیف ناشی از خود انفجار است. به گفته کمیسیون تنظیم مقررات هستهای آمریکا، انفجار این سلاح مانند انفجار سایر مواد منفجره میتواند جراحات جدی و خساراتی به همراه داشته باشد.
میزان تأثیرگذاری این سلاح به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ از جمله:
- اندازه بمب
- نوع مواد رادیواکتیو مورد استفاده
- شرایط آبوهوایی
- میزان قرارگرفتن افراد در معرض مواد رادیواکتیو، بهویژه از طریق استنشاق
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا درباره خطر تشعشعات هشدار داده است: «از آنجا که افراد نمیتوانند تشعشعات را ببینند، بو کنند، احساس کنند یا بچشند، باید فوراً برای محافظت از خود و عزیزانتان اقدام کنید.»
بر اساس اعلام این مرکز، قرارگرفتن در معرض سطوح بالای تشعشعات میتواند با عوارضی مانند حالت تهوع، استفراغ، سوختگی پوست و بیماری ناشی از تشعشع همراه باشد.
با این حال، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا میگوید قرارگرفتن در معرض تشعشعات احتمالاً به بروز بیماری جدی و فوری منجر نمیشود؛ مگر در مورد افرادی که در فاصله بسیار نزدیکی از محل انفجار قرار دارند.
در صورت انفجار بمب کثیف چه اتفاقی میافتد؟
اگرچه کاخ سفید تأکید کرده است که هیچ تهدید معتبری وجود ندارد، تدابیری برای محافظت از واشنگتن دیسی در برابر تهدیدهای احتمالی در نظر گرفته شده است.
اقدامات واکنش فوری وزارت امنیت داخلی آمریکا شامل محدودکردن دسترسی به مناطق آسیبدیده از سوی پلیس و نیروهای امدادی است. همزمان، کارشناسان میزان تشعشعات را بررسی میکنند و ممکن است به ساکنان دستور داده شود در داخل ساختمانها پناه بگیرند.
یکی از برنامههای وزارت امنیت داخلی آمریکا برای مقابله با چنین تهدیدهایی، طرح «ایمنسازی شهرها» است.
این برنامه به مناطق کلانشهری پرخطر، از جمله واشنگتن دیسی و مناطق اطراف آن، برای شناسایی و جلوگیری از حملات احتمالی کمک میکند.
وزارت امنیت داخلی آمریکا تا سال ۲۰۲۳، مبلغ ۳۰۰ میلیون دلار در اختیار مناطق تحت پوشش این برنامه قرار داده بود تا تجهیزات شناسایی تشعشعات خریداری کنند، نیروهای پلیس را آموزش دهند و سامانههایی برای شناسایی مواد رادیواکتیو احتمالی ایجاد کنند.
در صورت انفجار بمب کثیف چه اقداماتی باید انجام داد؟
کمیسیون تنظیم مقررات هستهای آمریکا توصیه میکند افراد تا حد امکان از محل انفجار دور بمانند.
مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا نیز دستورالعملهایی درباره اقدامات حفاظتی در صورت وقوع انفجار بمب کثیف، هنگام حضور افراد در خانه، ساختمان یا خودرو منتشر کرده است.
بر اساس توصیه این مرکز، درآوردن لباسهای رویی میتواند تا ۹۰ درصد از گردوغبار رادیواکتیو را از بدن پاک کند.
همچنین توصیه شده است حیوانات خانگی نیز به داخل ساختمان منتقل شوند.
آیا تاکنون از بمب کثیف در حملهای استفاده شده است؟
بر اساس گزارش واشنگتن پست و چند گزارش دیگر، تاکنون هیچ بمب کثیفی با موفقیت در یک حمله مورد استفاده قرار نگرفته است؛ هرچند مقامها چندین توطئه و تلاش برای استفاده از این سلاح را کشف کردهاند.
دفتر پاسخگویی دولت آمریکا نیز تلاشهای پیشین برای استفاده از بمب کثیف، از جمله چندین مورد در روسیه، را ثبت کرده است.
در سال ۲۰۰۲، مقامهای آمریکایی خوزه پادییا را بازداشت کردند. او شهروند آمریکاییای بود که متهم شده بود درباره حمله با بمب کثیف با عوامل القاعده گفتوگو کرده و احتمالاً واشنگتن دیسی را هدف قرار داده است.
بر اساس اعلام وزارت دادگستری آمریکا، این توطئه ادعایی در مراحل اولیه قرار داشت و هرگز عملی نشد.
در مجموع، اگرچه بر اساس ارزیابیهای مطرحشده، حملهای با بمب کثیف در آمریکا قریبالوقوع به نظر نمیرسد، وقوع چنین حملهای میتواند یک انفجار نسبتاً کوچک را به بحرانی گستردهتر در حوزه ایمنی عمومی تبدیل کند.